Araştırma: Yatmadan önceki ekran süresi uykuya dalmayı geciktiriyor

Kıyı Üniversitesi Uyku Araştırmaları Birimi'nin yürüttüğü bir çalışma, akşam saatlerindeki ekran kullanımının uyku düzeni üzerindeki etkisine yeniden dikkat çekti. Altı hafta boyunca 18–45 yaş arası 520 gönüllünün izlendiği araştırmada, katılımcıların uyku saatleri kol saati tipindeki cihazlarla ve günlük anketlerle kaydedildi.

Sonuçlara göre yatmadan önceki son bir saat içinde telefon, tablet ya da bilgisayar kullananlar, ekranı en az bir saat önce bırakanlara kıyasla uykuya dalmak için ortalama 20 dakika daha fazla bekledi. Aynı grupta gece içinde uyanma sıklığının da daha yüksek olduğu gözlendi.

Işık kadar içerik de etkili

Araştırmanın yürütücüsü Doç. Dr. Pelin Sözer, etkinin yalnızca ekran ışığıyla açıklanamayacağını söylüyor. Sözer'e göre sosyal medyada gezinmek, haber okumak ya da iş mesajlarını yanıtlamak zihni uyanık tutuyor ve bedenin dinlenmeye geçişini zorlaştırıyor.

Telefonu tamamen hayatımızdan çıkarmamız gerekmiyor. Ama yatağa girmeden önce kendimize ekransız, sakin bir yarım saat tanımak, birçok kişide fark yaratıyor.

Uzmanlar, uyku kalitesini desteklemek için her gün aynı saatte yatıp kalkmayı, akşam saatlerinde ağır yemek ve kafeinli içeceklerden kaçınmayı, yatak odasını serin ve karanlık tutmayı öneriyor. Telefonu şarj için yatak odası dışında bırakmak da önerilen basit adımlar arasında yer alıyor.

Araştırmada ayrıca katılımcıların hafta içi ve hafta sonu uyku saatleri arasındaki farka da bakıldı. Hafta sonları yatış saatini iki saatten fazla geciktirenlerin pazartesi sabahları kendilerini daha yorgun hissettiği görüldü. Sözer, bu durumun bedenin iç saatini zorladığını, hafta sonları da mümkün olduğunca benzer bir düzenin korunmasının yararlı olabileceğini belirtiyor. Ekip, bir sonraki aşamada lise öğrencilerini kapsayan bir çalışma planlıyor.

Araştırmacılar, çalışmanın gözleme dayalı olduğunu ve uyku sorunlarının pek çok farklı nedeni bulunabileceğini vurguluyor. Uzun süre devam eden uykusuzluk yaşayanların bir hekime başvurması öneriliyor.